{"id":3158,"date":"2026-01-09T21:19:33","date_gmt":"2026-01-10T00:19:33","guid":{"rendered":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/?p=3158"},"modified":"2026-01-09T21:25:40","modified_gmt":"2026-01-10T00:25:40","slug":"monte-verde-el-sitio-que-cambio-la-historia-de-la-humanidad-comienza-a-ponerse-en-valor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/2026\/01\/09\/monte-verde-el-sitio-que-cambio-la-historia-de-la-humanidad-comienza-a-ponerse-en-valor\/","title":{"rendered":"Monte Verde: el sitio que cambi\u00f3 la historia  de la humanidad comienza a ponerse en valor"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"3158\" class=\"elementor elementor-3158\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-464cea7 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"464cea7\" data-element_type=\"section\">\r\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-thegem\"><div class=\"elementor-row\">\r\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-2f44c54\" data-id=\"2f44c54\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ab386a6 flex-horizontal-align-default flex-horizontal-align-tablet-default flex-horizontal-align-mobile-default flex-vertical-align-default flex-vertical-align-tablet-default flex-vertical-align-mobile-default elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ab386a6\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"title-h1 elementor-heading-title elementor-size-default\">Monte Verde: el sitio que cambi\u00f3 la historia  de la humanidad comienza a ponerse en valor<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8427bf3 flex-horizontal-align-default flex-horizontal-align-tablet-default flex-horizontal-align-mobile-default flex-vertical-align-default flex-vertical-align-tablet-default flex-vertical-align-mobile-default elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8427bf3\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\r\n\t\t\t\t\t\t<p><strong>Un nuevo pabell\u00f3n informativo permitir\u00e1 comprender en terreno la relevancia del sitio arqueol\u00f3gico de Monte Verde, donde se comprob\u00f3 la presencia humana m\u00e1s antigua de Am\u00e9rica, cambiando para siempre la teor\u00eda del poblamiento del continente.<\/strong><\/p><p>Durante d\u00e9cadas, el sitio arqueol\u00f3gico de Monte Verde fue citado en libros y estudios cient\u00edficos de todo el mundo, pero permanec\u00eda pr\u00e1cticamente invisible para quienes habitan el territorio donde se produjo uno de los hallazgos m\u00e1s importantes de la historia humana. Esa situaci\u00f3n comienza a cambiar con la inauguraci\u00f3n de un pabell\u00f3n informativo y mirador que permitir\u00e1 a vecinos, estudiantes y visitantes conocer en terreno la magnitud de un descubrimiento que derrib\u00f3 la teor\u00eda del poblamiento americano exclusivamente por el estrecho de Bering.<\/p><p>Ubicado a 27 kil\u00f3metros al noroeste de Puerto Montt, Monte Verde demostr\u00f3 la existencia de asentamientos humanos hace cerca de 14.500 a\u00f1os, confirmando que el continente americano fue habitado desde el sur mucho antes de lo que sosten\u00edan los paradigmas tradicionales. Vestigios de viviendas, herramientas, fogones y restos de vida cotidiana situaron a este sector de la Regi\u00f3n de Los Lagos en el centro de la discusi\u00f3n cient\u00edfica internacional, otorg\u00e1ndole un valor hist\u00f3rico y antropol\u00f3gico para la humanidad en su conjunto.<\/p><p><strong>Un compromiso con la comunidad y la historia<\/strong><br \/>La nueva infraestructura responde a un compromiso asumido por el municipio con la comunidad local y forma parte de una estrategia orientada a recuperar Monte Verde como espacio educativo, cultural y tur\u00edstico, integr\u00e1ndolo a circuitos patrimoniales que permitan difundir su relevancia a nivel local, nacional e internacional.<br \/>Un hito importante de divulgaci\u00f3n fue la participaci\u00f3n de Puerto Montt como invitado de honor en la reciente versi\u00f3n de la Feria Internacional del Libro de Santiago, donde la municipalidad present\u00f3 a Monte Verde como un elemento fundamental de la cultura de Los Lagos.<\/p><p>Desde el Gobierno Regional se ha se\u00f1alado que este avance constituye un primer paso dentro de un proceso de mayor alcance, que requiere una mirada de largo plazo y coordinaci\u00f3n entre distintos niveles del Estado para proyectar adecuadamente el valor del sitio.<\/p><p><strong>Arquitectura con sentido y cuidado del entorno<\/strong><br \/>La estructura reci\u00e9n inaugurada corresponde a una cubierta tipo pabell\u00f3n, dise\u00f1ada a partir de una interpretaci\u00f3n contempor\u00e1nea de las construcciones ancestrales, con capacidad para unas 20 personas y sin intervenir el suelo arqueol\u00f3gico. El trabajo fue desarrollado \u00edntegramente en madera.<\/p><p>El carpintero Jos\u00e9 Luis Catal\u00e1n, Premio de Honor del Colegio de Arquitectos de Chile 2018, valor\u00f3 el proceso constructivo: \u201cEl trabajo que se hizo fue minucioso, recogiendo empalmes y ensambles tradicionales, incorporando roble y pell\u00edn, en una estructura de nueve metros de largo por cuatro y medio de ancho, y poco m\u00e1s de tres metros de altura\u201d.<\/p><p>Desde la comunidad, la presidenta de la Junta de Vecinos Colonia El Gato, Nadia Almonacid, expres\u00f3 satisfacci\u00f3n por la obra, pero tambi\u00e9n plante\u00f3 una advertencia: \u201cHoy est\u00e1 precioso, pero ac\u00e1 andan animales y corre peligro de deterioro, por eso hago un llamado a cerrar los espacios y a cuidar esto que se logr\u00f3\u201d.<\/p><p><strong>Un desaf\u00edo pendiente<\/strong><br \/>Con la existencia ahora de un pabell\u00f3n de exhibici\u00f3n y divulgaci\u00f3n, que permite comprender la relevancia del sitio arqueol\u00f3gico de Monte Verde, es esperable que este lugar comience a consolidarse como un nuevo atractivo tur\u00edstico. Ello, inevitablemente, traer\u00e1 consigo un aumento del flujo de visitantes, tanto turistas como habitantes del propio territorio. En ese escenario, el desaf\u00edo no termina con la habilitaci\u00f3n de la infraestructura, sino que exige una preocupaci\u00f3n permanente por la preservaci\u00f3n del sitio.<\/p><p>La experiencia demuestra que un mayor n\u00famero de personas en espacios patrimoniales fr\u00e1giles puede generar deterioros si no existen medidas adecuadas de resguardo. Monte Verde, por su valor cient\u00edfico, hist\u00f3rico y cultural para la humanidad, requiere hoy una planificaci\u00f3n responsable que permita compatibilizar su puesta en valor con la protecci\u00f3n efectiva de un patrimonio \u00fanico e irremplazable.<\/p><p><strong>Prensa El Fuerte, con informaci\u00f3n de la Municipalidad de Puerto Montt.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96e808e flex-horizontal-align-default flex-horizontal-align-tablet-default flex-horizontal-align-mobile-default flex-vertical-align-default flex-vertical-align-tablet-default flex-vertical-align-mobile-default elementor-widget elementor-widget-thegem-gallery-slider\" data-id=\"96e808e\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;icon_show&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"thegem-gallery-slider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\n\t\t<div class=\"preloader\">\n\t\t\t<div class=\"preloader-spin\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"gem-gallery gem-gallery-hover-default  no-thumbs  with-pagination\" data-autoscroll=\"3000\">\n\t\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"gem-gallery-item\">\n\t<div class=\"gem-gallery-item-image\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-1-copia-thegem-gallery-fullwidth.jpeg\"\n\t\t\tdata-full-image-url=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-1-copia.jpeg\"\n\t\t\tdata-elementor-open-lightbox=\"no\"\n\t\t\tdata-fancybox=\"gallery-69f057681daf5\">\n\t\t\t<svg class=\"arrow-mark\" width=\"20\" height=\"10\">\n\t\t\t\t<path d=\"M 0,10 Q 9,9 10,0 Q 11,9 20,10\"\/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t\t<img src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-1-copia-thegem-post-thumb-small.jpeg\"\n\t\t\t\t alt=\"Verde 1 - copia\" class=\"img-responsive\">\n\t\t\t<span class=\"gem-gallery-caption slide-info\">\n\t\t\t\t<span class=\"gem-gallery-item-title \">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"gem-gallery-item-description\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"photo-icon e-font-icon-svg e-fas-camera\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M512 144v288c0 26.5-21.5 48-48 48H48c-26.5 0-48-21.5-48-48V144c0-26.5 21.5-48 48-48h88l12.3-32.9c7-18.7 24.9-31.1 44.9-31.1h125.5c20 0 37.9 12.4 44.9 31.1L376 96h88c26.5 0 48 21.5 48 48zM376 288c0-66.2-53.8-120-120-120s-120 53.8-120 120 53.8 120 120 120 120-53.8 120-120zm-32 0c0 48.5-39.5 88-88 88s-88-39.5-88-88 39.5-88 88-88 88 39.5 88 88z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"gem-gallery-item\">\n\t<div class=\"gem-gallery-item-image\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-2-thegem-gallery-fullwidth.jpg\"\n\t\t\tdata-full-image-url=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-2.jpg\"\n\t\t\tdata-elementor-open-lightbox=\"no\"\n\t\t\tdata-fancybox=\"gallery-69f057681daf5\">\n\t\t\t<svg class=\"arrow-mark\" width=\"20\" height=\"10\">\n\t\t\t\t<path d=\"M 0,10 Q 9,9 10,0 Q 11,9 20,10\"\/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t\t<img src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-2-thegem-post-thumb-small.jpg\"\n\t\t\t\t alt=\"Verde 2\" class=\"img-responsive\">\n\t\t\t<span class=\"gem-gallery-caption slide-info\">\n\t\t\t\t<span class=\"gem-gallery-item-title \">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"gem-gallery-item-description\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"photo-icon e-font-icon-svg e-fas-camera\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M512 144v288c0 26.5-21.5 48-48 48H48c-26.5 0-48-21.5-48-48V144c0-26.5 21.5-48 48-48h88l12.3-32.9c7-18.7 24.9-31.1 44.9-31.1h125.5c20 0 37.9 12.4 44.9 31.1L376 96h88c26.5 0 48 21.5 48 48zM376 288c0-66.2-53.8-120-120-120s-120 53.8-120 120 53.8 120 120 120 120-53.8 120-120zm-32 0c0 48.5-39.5 88-88 88s-88-39.5-88-88 39.5-88 88-88 88 39.5 88 88z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"gem-gallery-item\">\n\t<div class=\"gem-gallery-item-image\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-4-thegem-gallery-fullwidth.jpg\"\n\t\t\tdata-full-image-url=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-4.jpg\"\n\t\t\tdata-elementor-open-lightbox=\"no\"\n\t\t\tdata-fancybox=\"gallery-69f057681daf5\">\n\t\t\t<svg class=\"arrow-mark\" width=\"20\" height=\"10\">\n\t\t\t\t<path d=\"M 0,10 Q 9,9 10,0 Q 11,9 20,10\"\/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t\t<img src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-4-thegem-post-thumb-small.jpg\"\n\t\t\t\t alt=\"Verde 4\" class=\"img-responsive\">\n\t\t\t<span class=\"gem-gallery-caption slide-info\">\n\t\t\t\t<span class=\"gem-gallery-item-title \">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"gem-gallery-item-description\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"photo-icon e-font-icon-svg e-fas-camera\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M512 144v288c0 26.5-21.5 48-48 48H48c-26.5 0-48-21.5-48-48V144c0-26.5 21.5-48 48-48h88l12.3-32.9c7-18.7 24.9-31.1 44.9-31.1h125.5c20 0 37.9 12.4 44.9 31.1L376 96h88c26.5 0 48 21.5 48 48zM376 288c0-66.2-53.8-120-120-120s-120 53.8-120 120 53.8 120 120 120 120-53.8 120-120zm-32 0c0 48.5-39.5 88-88 88s-88-39.5-88-88 39.5-88 88-88 88 39.5 88 88z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<div class=\"gem-gallery-item\">\n\t<div class=\"gem-gallery-item-image\">\n\t\t<a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-3-thegem-gallery-fullwidth.jpg\"\n\t\t\tdata-full-image-url=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-3.jpg\"\n\t\t\tdata-elementor-open-lightbox=\"no\"\n\t\t\tdata-fancybox=\"gallery-69f057681daf5\">\n\t\t\t<svg class=\"arrow-mark\" width=\"20\" height=\"10\">\n\t\t\t\t<path d=\"M 0,10 Q 9,9 10,0 Q 11,9 20,10\"\/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t\t<img src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Verde-3-thegem-post-thumb-small.jpg\"\n\t\t\t\t alt=\"Verde 3\" class=\"img-responsive\">\n\t\t\t<span class=\"gem-gallery-caption slide-info\">\n\t\t\t\t<span class=\"gem-gallery-item-title \">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<span class=\"gem-gallery-item-description\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"photo-icon e-font-icon-svg e-fas-camera\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M512 144v288c0 26.5-21.5 48-48 48H48c-26.5 0-48-21.5-48-48V144c0-26.5 21.5-48 48-48h88l12.3-32.9c7-18.7 24.9-31.1 44.9-31.1h125.5c20 0 37.9 12.4 44.9 31.1L376 96h88c26.5 0 48 21.5 48 48zM376 288c0-66.2-53.8-120-120-120s-120 53.8-120 120 53.8 120 120 120 120-53.8 120-120zm-32 0c0 48.5-39.5 88-88 88s-88-39.5-88-88 39.5-88 88-88 88 39.5 88 88z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ac3e4a flex-horizontal-align-default flex-horizontal-align-tablet-default flex-horizontal-align-mobile-default flex-vertical-align-default flex-vertical-align-tablet-default flex-vertical-align-mobile-default elementor-widget elementor-widget-thegem-styledimage\" data-id=\"5ac3e4a\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;thegem_elementor_preset&quot;:&quot;style-2&quot;,&quot;image&quot;:{&quot;url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/elfuerte.cl\\\/web\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/bannerefdelsur.jpg&quot;,&quot;id&quot;:1540,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;source&quot;:&quot;library&quot;},&quot;image_position&quot;:&quot;left&quot;}\" data-widget_type=\"thegem-styledimage.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\n<div class=\"styled-image-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"gem-image gem-wrapbox gem-wrapbox-style-2 gem-wrapbox-position-left lazy-loading \">\n\t\t\t<div class=\"gem-wrapbox-inner  lazy-loading-item\"  data-ll-effect=\"move-up\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"#\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img class=\"gem-wrapbox-element img-responsive \"\n\t\t\t\t\t\t src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bannerefdelsur.jpg\"\n\t\t\t\t\t\t alt=\"bannerefdelsur\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\n\t\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-dfac7b7\" data-id=\"dfac7b7\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-af7077d flex-horizontal-align-default flex-horizontal-align-tablet-default flex-horizontal-align-mobile-default flex-vertical-align-default flex-vertical-align-tablet-default flex-vertical-align-mobile-default elementor-widget elementor-widget-sidebar\" data-id=\"af7077d\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;thegem_custom_css&quot;:&quot;.gem-pp-posts-image {\\r\\n    width: 72px;\\r\\n}\\r\\n.gem-pp-posts-image img {\\r\\n    border-radius: 50%;\\r\\n}\\r\\nselector h4 {\\r\\n    padding-top: 40px;\\r\\n}&quot;}\" data-widget_type=\"sidebar.default\">\n\t\t\t\t\t<aside id=\"media_image-3\" class=\"widget widget_media_image\"><img width=\"750\" height=\"750\" src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bannerrojook.jpg\" class=\"image wp-image-1681  attachment-full size-full\" alt=\"\" style=\"max-width: 100%; height: auto;\" title=\"Banner\" srcset=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bannerrojook.jpg 750w, https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bannerrojook-300x300.jpg 300w, https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bannerrojook-150x150.jpg 150w, https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/bannerrojook-256x256.jpg 256w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/aside><aside id=\"categories-2\" class=\"widget widget_categories\"><h4 class=\"widget-title\">Secciones<\/h4>\n\t\t\t<ul>\n\t\t\t\t\t<li class=\"cat-item cat-item-21\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/category\/actualidad\/\" title=\"View all posts filed under Actualidad\">Actualidad<\/a>\n<\/li>\n\t<li class=\"cat-item cat-item-100\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/category\/destacados\/\" title=\"View all posts filed under Destacados\">Destacados<\/a>\n<\/li>\n\t<li class=\"cat-item cat-item-101\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/category\/region-ludica\/\" title=\"View all posts filed under Regi\u00f3n L\u00fadica\">Regi\u00f3n L\u00fadica<\/a>\n<\/li>\n\t<li class=\"cat-item cat-item-157\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/category\/sala-de-redaccion\/\" title=\"View all posts filed under Sala de Redacci\u00f3n\">Sala de Redacci\u00f3n<\/a>\n<\/li>\n\t\t\t<\/ul>\n\n\t\t\t<\/aside><aside id=\"custom_popular_posts-2\" class=\"widget Custom_Popular_Posts\"><h4 class=\"widget-title\">Populares<\/h4><ul class=\"posts  styled\"><li class=\"clearfix gem-pp-posts\"><div class=\"gem-pp-posts-image\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/2026\/04\/27\/intercambio-de-semillas-y-experiencias-conecta-comunidades-del-pais-en-torno-a-la-restauracion-del-bosque-nativo-en-los-rios\/\"><img src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/portada-2026-04-27T102238.493-thegem-post-thumb-large.jpg\" srcset=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/portada-2026-04-27T102238.493-thegem-post-thumb-small.jpg 1x, https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/portada-2026-04-27T102238.493-thegem-post-thumb-large.jpg 2x\" alt=\"\"\/><\/a><\/div><div class=\"gem-pp-posts-text\"> <div class=\"gem-pp-posts-item\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/2026\/04\/27\/intercambio-de-semillas-y-experiencias-conecta-comunidades-del-pais-en-torno-a-la-restauracion-del-bosque-nativo-en-los-rios\/\">Intercambio de semillas y experiencias conecta comunidades del pa\u00eds en torno a la restauraci\u00f3n del bosque nativo en Los R\u00edos<\/a><\/div><div class=\"gem-pp-posts-date\">27\/04\/2026<\/div><\/div><\/li><li class=\"clearfix gem-pp-posts\"><div class=\"gem-pp-posts-image\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/2025\/10\/11\/recuperar-una-casa-y-un-icono-de-la-historia-lotina\/\"><img src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/actualidad003-copia-thegem-post-thumb-large.jpg\" srcset=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/actualidad003-copia-thegem-post-thumb-small.jpg 1x, https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/actualidad003-copia-thegem-post-thumb-large.jpg 2x\" alt=\"\"\/><\/a><\/div><div class=\"gem-pp-posts-text\"> <div class=\"gem-pp-posts-item\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/2025\/10\/11\/recuperar-una-casa-y-un-icono-de-la-historia-lotina\/\">Recuperar una casa y un \u00edcono de la historia lotina<\/a><\/div><div class=\"gem-pp-posts-date\">11\/10\/2025<\/div><\/div><\/li><li class=\"clearfix gem-pp-posts\"><div class=\"gem-pp-posts-image\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/2025\/10\/08\/indap-impulsa-acceso-a-tierras-y-emprendimiento-para-juventudes-rurales-con-nuevo-programa-tierra-joven\/\"><img src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/actualidad001-copia-thegem-post-thumb-large.jpg\" srcset=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/actualidad001-copia-thegem-post-thumb-small.jpg 1x, https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/actualidad001-copia-thegem-post-thumb-large.jpg 2x\" alt=\"\"\/><\/a><\/div><div class=\"gem-pp-posts-text\"> <div class=\"gem-pp-posts-item\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/2025\/10\/08\/indap-impulsa-acceso-a-tierras-y-emprendimiento-para-juventudes-rurales-con-nuevo-programa-tierra-joven\/\">INDAP impulsa acceso a tierras y emprendimiento para juventudes rurales con nuevo programa \u201cTierra Joven\u201d<\/a><\/div><div class=\"gem-pp-posts-date\">08\/10\/2025<\/div><\/div><\/li><li class=\"clearfix gem-pp-posts\"><div class=\"gem-pp-posts-image\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/2025\/09\/05\/la-derrota-que-dejo-al-gobierno-sin-brujula\/\"><img src=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/actualidad004-thegem-post-thumb-large.jpg\" srcset=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/actualidad004-thegem-post-thumb-small.jpg 1x, https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/actualidad004-thegem-post-thumb-large.jpg 2x\" alt=\"\"\/><\/a><\/div><div class=\"gem-pp-posts-text\"> <div class=\"gem-pp-posts-item\"><a href=\"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/2025\/09\/05\/la-derrota-que-dejo-al-gobierno-sin-brujula\/\">La derrota que dej\u00f3 al gobierno sin br\u00fajula<\/a><\/div><div class=\"gem-pp-posts-date\">05\/09\/2025<\/div><\/div><\/li><\/ul><\/aside>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div><\/div>\r\n\t\t<\/section>\r\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Un nuevo pabell\u00f3n informativo permitir\u00e1 comprender en terreno la relevancia del sitio arqueol\u00f3gico de Monte Verde, donde se comprob\u00f3 la presencia humana m\u00e1s antigua de Am\u00e9rica, cambiando para siempre la teor\u00eda del poblamiento del continente.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3164,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"single-fullwidth.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,100],"tags":[65,219,385],"class_list":{"0":"post-3158","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-actualidad","8":"category-destacados","9":"tag-actualidad","10":"tag-los-lagos","11":"tag-monte-verde"},"menu_order":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3158"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3176,"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3158\/revisions\/3176"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elfuerte.cl\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}